Η αποφυγή ως δείκτης ενίσχυσης του άγχους και του φόβου

Η αποφυγή είναι μια πολύ συνήθης , σχεδόν αυτοματοποιημένη, κι αρκετά ελκυστική στρατηγική αντιμετώπισης των δυσάρεστων συναισθημάτων. Κι ενώ βραχυπρόθεσμα προσφέρει άμεση ανακούφιση , έχει αρνητικές και δυσάρεστες συνέπειες μακροπρόθεσμα. Η εύρεση της σωστής ισορροπίας μεταξύ του τι να κρατάμε και ένα επεξεργαζόμαστε και τι να απομακρύνουμε από δυσάρεστα συναισθήματα αλλά και σκέψεις, είναι το κλειδί για μια ζωή πιο ουσιαστική,

Η ανάπτυξη του αυθεντικού εαυτού μας και η αναγνώριση των αξιών που μας εμπνέουν, μπορεί να χρησιμεύσει ως το αντίδοτο στην αποφυγή και τελικά την επίτευξη της επιθυμητής αυτής ισορροπίας.

Είναι φυσικό (αλλά όχι πάντα λειτουργικό) να αποφεύγουμε πράγματα που μας δυσκολεύουν, μας ζορίζουν και που απαιτούν προσπάθεια από εμάς. Κατά βάση την αποφυγή μας την λειτουργούμε καθημερινά, από πχ απλές υποχρεώσεις όπως το συμμάζεμα του σπιτιού, μέχρι τα πιο πολύπλοκα όπως την διαχείριση μιας διαφωνίας στην σχέση μας ή την διεκδίκηση μιας μεταχείρισης στα επαγγελματικά μας. Αφήνω τα πράγματα να λειτουργήσουν λίγο από μόνα τους, με την ελπίδα να διορθωθούν χωρίς την επέμβασή μου, ή δικαιολογώ μια αναβολή στον εαυτό μου με την αιτιολόγηση ότι ίσως δεν είναι η κατάλληλη στιγμή. Κι αυτό ακριβώς είναι η αποφυγή.

Η οποία φυσικά μας προσφέρει μια τεράστια ανακούφιση εκείνη την στιγμή , αφού αισθανόμαστε ότι τίποτα δεν χρειάζεται να λυθεί επι του παρόντος. Αυτό όμως ακριβώς είναι που δημιουργεί την συσσώρευση των προβλημάτων στο μέλλον και τότε είναι ακόμα πιο δύσκολη η όποια διαχείριση τους και τελικά νιώθουμε αδύναμοι σε τέτοιο βαθμό που το παραμικρό πρόβλημα που θα προστεθεί το αισθανόμαστε συντριπτικό.

Επίσης ένα μεγάλο, κι ίσως το σημαντικότερο πρόβλημα της αποφυγής είναι ότι μας στερεί από την καλύτερη εκδοχή της ζωής μας, καθώς αποφεύγοντας μειώνουμε όλο και περισσότερο τον συναισθηματικό μας χώρο κι έτσι συνδεόμαστε όλο και λιγότερο με τα πράγματα, συμπεριλαμβανομένων κι αυτών που είναι σημαντικά για εμάς.

Εξαιρετικά περιγράφει αυτά τα μειονεκτήματα της συναισθηματικής αποφυγής, κατά την άποψή μου, η συγγραφέας και ερευνήτρια Brené Brown στη δημοφιλή ομιλία της στο TED «ThepowerofVulnerability». Όπως λέει χαρακτηριστικά και συμφωνώ απόλυτα: «Δεν μπορείς να μουδιάσεις τον φόβο, το άγχος, την θλίψη επιλεκτικά. Όταν λοιπόν μάθουμε να μουδιάζουμε τα συναισθήματά μας, μουδιάζουμε και την χαρά, την ευγνωμοσύνη και την ευτυχία την ίδια».

Πως λοιπόν τελικά μπορούμε να προσεγγίσουμε αυτήν την επιθυμητή ισορροπία ανάμεσα στην αποφυγή και την ορθή διαχείριση; Με το «κτίσιμο» της αυθεντικότητάς μας η οποία μπορεί να επιτευχθεί μόνο με την αντιμετώπιση των δυσκολιών στην ώρα τους. Μπορεί να φαίνεται , και να είναι σε έναν βαθμό, στην αρχή οδυνηρό αλλά σταδιακά ενισχύει το αίσθημα αυτοπεποίθησης μας, μαθαίνουμε να εστιάζουμε στις προτεραιότητες που έχουν πράγματι αξία για εμάς, και τελικώς να ζούμε την ουσιαστικότερη ζωή που επιθυμούμε.

Πηγές:

https://www.youtube.com/watch?v=iCvmsMzlF7o

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5551966/

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2686994/

https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fnbeh.2020.00145/full

Mersinias Thomas, TEDx speaker,

Clinical Psychologist, Mental Health Counselor

©www.mersinias.gr